تاریخچه ای مختصر از بازار ارز

پس از جنگ جهانی دوم دولتها با هدف بازسازی اقتصاد ملی خود، با ثابت نگه داشتن قیمت ارزها نسبت به دلار آمریکا سعی در تحکیم مبادلات تجاری خود داشتند، اما این امر تا سال ۱۹۷۱ بیشتر دوام نیاورد و بنا بر دلایل متعدد، قیمت ثابت متقابل ارزها، که تنها بواسطه سیاست دولتها تنظیم می شد،  با توجه به عرضه و تقاضای بازار به صورت شناور شکل گرفت.
در قبال این سیاست جدید، بانکها که ماهیتأ  درگیر جریان  پولی و ارزی هستند، با هدف مدیریت و تامین منابع ارزی خود، جریانی بین بانکی را بوجود آوردند تا بواسطه آن، ارزهایی را که فکر می کردند در آینده ارزش بیشتری خواهند داشت را تهیه، و متقابلا آنهایی را که فکر می کردند ارزش خود را ازدست خواهند داد، بفروشند.
از این زمان  جریان تبادل ارزهای خارجی Foreign Exchange یا به اختصار Forex شکل گرفت.بازار ارز این بازار شناور بین   بانکی، مجموعه ای است که در آن مبلغ مشخصی از پول براساس ارز رایج یک کشور به ارز رایج کشور دیگربا نرخ برابری مشخص وتوافق شده و درتاریخ معین توسط تعدادی معامله گر مبادله می شود.  این نرخ تبادلی همانند سایر بازارها تنها بر اساس عرضه و تقاضا شکل می گیرد. تبادلی که، هر دو طرف معامله با آن موافق هستند.بازار ارز ، بازار جهانى خرید و فروش ارز است؛ بازارى که بانک ها و مؤسسات مالى بزرگ در آن ارزهاى مختلف جهان مانند دلار یا یورو را معامله مى کنند. مبادلات این بازار برعکس بازارهاى سهام که در مکان فیزیکى خاصى انجام مى شود در جاى خاصى متمرکز نیست و تنها از طریق اینترنت( تلفن) یا شبکه ارتباط بین بانکی صورت مى پذیرد. بازار بین المللى ارز، بازار ارز ، هر دوشنبه با باز شدن بانک هاى استرالیا شروع به کار مى کند. بانک هاى این قاره شروع به معامله ارز و دادن قیمت به مشتریان در کلیه نقاط دنیا مى کنند، سپس وقتى این بانکها تعطیل مى شوند، بانک هاى کشورهاى آسیایى که صبح را آغاز کردند این کار را ادامه مى دهند تا این چرخه به بانک هاى اروپا و آمریکا برسد. این چرخه زمانى پنج روز هفته بدون یک ثانیه توقف تا جمعه شب ادامه دارد. به عبارتى، بزرگ ترین بازار معاملاتى دنیا بیست و چهار ساعته، با دسترسی بسیار آسان و انجام معاملات به صورت ساده و سریع در اختیار شما قرار گرفته است.

 

بانک و بانکداری در ایران

بانکداری در ایران از قرون وسطی تا اوایل قرن نوزدهم منحصر به فعالیت های صرافی بود . صرافی های بزرگ در ایران در مراکز تجاری عمده مانند : تبریز ، تهران ، اصفهان و . . . آن دوره وجود داشتند و به دلیل عدم وجود بانکهای دولتی و خارجی ، نقل و انقال وجوه در داخل یا در خارج توسط صرافان انجام می گرفت .


اولین بانکی که در ایران تأسیس شد شعبه یک بانک انگلیسی بود که مرکز آن در لندن بود . این بانک ، بانک جدید شرقی نامگذاری و اولین شعبه این بانک در سال 1266 در تهران ایجاد شد و بعد در شهرهای دیگر نیز شعبات این بانک دایر گردید . در سال 1269 هجری شمسی این بانک دارائیهای خود را به بانک شاهی که یک بانک انگلیسی بود واگذار کرد و بانک شاهی جانشین بانک جدید شرقی شد .


بانک شاهی ایران

در سال 1267 هـ ش رویتر انگلیسی بانک شاهی را در ایران تأسیس کرد . این بانک به موجب حق امتیازی بود که ناصرالدین شاه به رویتر برای مدت 60 سال فعالیت بانکی و انحصار انتشار اسکناس به او داده بود . مقر اصلی بانک در لندن و تابع مقررات انگلیس بود . بانک شاهی فعالیت خود را در در سال 1269 آغاز کرد و اولین اسکناس بانکی را در ایران منتشر نمود این بانک تا سال 1327 (پایان قرارداد 60 ساله) به ارائه خدمات بانکی مشغول بود و بعد تا سال 1331 نیز بدون مجوز تحت نام بانک انگلیس در ایران و خاورمیانه به کار خود ادامه می داد .