انواع اوراق اجاره

اوراق اجاره یکی از انواع مهم اوراق بهادار است . اشکال گوناگونی دارد و در قالب های مختلف و با تقسیم بندی های گوناگون ارائه می شود . دو نوع تقسیم بندی مهم در مورد اوراق اجاره وجود دارد ، که یک تقسیم بندی مربوط به طبقه بندی بر اساس نوع قرار داد است و دیگری تقسیم بندی بر اساس هدف از انتشار اوراق اجاره است . که به توضیح آنها می پردازیم .

در مورد قرار داد اوراق اجاره بر اساس ماهیت و نوع قرار داد ، دو نوع اوراق اجاره بسیار مهم وجود دارد که یکی از آنها اوراق اجاره به شرط تملیک و دیگری اوراق اجاره عادی است .


 




اوراق اجاره به شرط تملیک : زمانی اتفاق می افتد که یک بانی ، تصمیم به جذب یا جلب منابع مالی برای خرید تجهیزات و وسایل کار بگیرد.و واسطی وجود دارد که آن واسط منابع مالی را جمع آوری کرده و ابزار را خریداری می کند و به صورت اجاره در اختیار بانی قرار می دهد . اما نکته بسیار مهمی که در این زمینه وجود دارد،شرط فروش نهایی آن ابزار یا آن وسایل به بانی است . مثلا اگر شرکت هواپیمایی تصمیم دارد که یک هواپیما اجاره کند و این هواپیما از این طریق ، یعنی اجاره تأمین شود و برای اینکه این هواپیما در اختیار بانی قرار داده شود ، این شرط وجود دارد که در پایان زمان مقرر این هواپیما به قیمت خریداری شده (یعنی قیمت اسمی ) به بانی فروخته می شود . بنابراین شرط تملیک در آن وجود دارد و به دلیل تملیک این وسیله ، این نوع اوراق اجاره به اوراق اجاره به شرط تملیک معروف است . در بازار کشور ما معمولا اوراق اجاره ای که تا کنون عرضه شده ، تماما از نوع اوراق اجاره به شرط تملیک است و در پایان زمان مقرر شرط تملیک باید صورت بگرید .


تقسیم بندی دوم اوراق اجاره ، مبتنی بر هدف انتشار اوراق است . چه هدفی از انتشار اوراق وجود دارد ؟ گاهی اوقات هدف ، تأمین دارایی است . یعنی همان شرکت هواپیمایی که گفتیم(که نمونه خیلی روشنی است) به منابع مالی احتیاج دارد و برای جابجایی مسافر احتیاج به هواپیما دارد و منابع مالی را از طریق نهاد واسط جمع آوری می کند و هواپیمای خریداری شده اجاره داده می شود و اجاره دریافت شده بین سهامداران یا خریداران اوراق اجاره تقسیم می شود .

اما گاهی اوقات اوراق اجاره با هدف تأمین نقدینگی منتشر می شود . یعنی اینکه آن شرکت هواپیمایی به هواپیما نیاز ندارد بلکه به نقدینگی برای انجام خدمات دیگر در کنار جابجایی مسافر نیاز دارد . مثلا تصمیم دارد بعضی از خدمات خود را بهینه کند . هواپیما دارد و مشکل حمل مسافر و جابجایی وجود ندارد اما مشکل بهینه کردن خدمات دیگر را دارد . در اینجا اتفاقی که ممکن است رخ دهد این است که ، شرکت هواپیمایی یک یا چند فروند از هواپیماهای خود را به نهاد واسط بفروشد و نهاد واسط آن را خریداری کرده و از طریق اوراق اجاره منتشر می شود واین هواپیما مجددا به شرکت هواپیمایی اجاره داده می شود . پس هواپیمای شرکت هواپیمایی فروخته می شود به نهاد واسط و نهاد واسط اوراق اجاره را منتشر می کند و منابع مالی را تأمین می کند و در اختیار شرکت هواپیمایی در ازای اجاره همان هواپیما که تا دیروز متعلق به همان شرکت بود ، قرار می دهد . و از این طریق منابع مالی مورد نیاز شرکت تأمین می شود و خدمات مورد نیاز شرکت هواپیمایی بهینه می شود .

اما یک نوع دیگر اوراق اجاره وجود دارد و آن اوراق اجاره رهنی است .


در مورد اوراق اجاره رهنی ، موضوع کمی پیچیده است . به این معنی که نهاد بانی(یعنی شرکت هواپیمایی)دیگر به نهاد واسطی مراجعه نمی کند و مستقیما به بانک مراجعه می کند و منابع مالی مورد نیاز خود را از بانک دریافت می کند.و این بانک است که هواپیمای مورد نظر نهاد بانی را خریداری می کند و اجاره می دهد واز اجاره آن سود خود را تأمین می کند.اما در اینجا یک اتفاق دیگر می افتد و آن اینکه،بانک بعد از مدتی مثلا 2 سال به پول خود برای انجام تعهداتی دیگر احتیاج داشته باشد ، در این موقع مجبور است که این هواپیما را که خود خریداری کرده و در اختیار بانی قرار داده،مجددا در اختیار نهاد واسط قرار دهد و نهاد واسط این هواپیما را از بانک خریداری می کند و در اختیار بانی قرار می دهد و اجاره را دریافت و آن را بین سهام داران یا دارندگان اوراق اجاره تقسیم میکند. بنابراین بانک در اینجا تا پایان دوره اجاره ، مالک هواپیما باقی نمی ماند.


اوراق اجاره رهنی معمولا توسط شرکت های بانکی ولیزینگ منتشر می شود که نقش فعالی دارند. در کشور ما تمام اوراق اجاره ای که تا کنون منتشر شده ، از نوع اوراق اجاره به شرط تملیک بوده است ، نه رهنی و نه نوع دیگر تا کنون نداشتیم . دارایی هایی که عمر بلند مدت دارند مثل ؛ قطار ، کشتی ، ساختمان و امثالهم ، معمولا از طریق تأمین منابع مالی در اوراق اجاره تأمین می شود .

 

بخش نظرات اين مطلب

_________________________________________________________________________________________
نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی